การไตร่ตรองและครุ่นคิดในอิสลาม

7

เชคมุรฏะฏอ อันศอรี ผู้สืบเชื้อสายจากเชคอันศอรีที่โด่งดัง( เจ้าของหนังสือ ระซาเอลและมะกาซิบ) ได้ตอบคำถามเมื่อลูกศิษย์ถามขึ้นว่า

เหตุไฉนการครุ่นคิดเพียงหนึ่งชั่วโมงถึงประเสริฐกว่าการทำอิบาดัต70 ปี ของผู้บำเพ็ญศีล

ท่านได้ตอบว่า ” ใช่ประเสริฐกว่า ดังเช่นการครุ่นคิดของท่านโฮรในวันอาชูรอ ที่ท่านใช้เวลาไตร่ตรองและครุ่นคิดเพียงครู่หนึ่ง จนสามารถแยกแยะสวรรค์และนรกได้ ”

และเช่นเดียวกัน ” อิบนิ ซะอ์ด ที่ทั้งชีวิตบำเพ็ญศีลและประกอบอิบาดัตอย่างมากมาย แต่ไม่สามารถแยกแยะและชี้ขาดต่อหนทางที่ถูกต้องได้ ”

ดังนั้นความหมายและตัวอย่างจากประโยคที่กล่าวว่า ” การครุ่นคิดเพียงหนึ่งชั่วโมง ประเสริฐกว่าการทำอิบาดัต 70 ปี ท่านโฮร คือบทพิสูจน์ที่เด่นชัดอย่างเป็นรูปธรรมมากที่สุดในวาทกรรมนี้”

การไตร่ตรองและครุ่นคิดในอิสลาม คือพลังภายในที่ส่งผลต่อการตัดสินใจและนำไปสู่การปฏิบัติภายนอก หากมนุษย์ใช้สติปัญญาที่ถูกต้องไตร่ตรองเพื่อหาแนวทางที่ถูกต้อง เขาจะพบทางนำแห่งพระองค์ เพราะปัญญาที่ดีเลิศเป็นองค์ประกอบสำคัญและเป็นสิ่งที่ทำให้มนุษย์สูงกว่าสรรพสิ่งอื่นที่ถูกสร้างขึ้นมา และหากมนุษย์หมกหมุ่นอยู่กับการกระทำ( อิบาดัต) ด้านเดียวแม้เขาจะคิดว่า มันคือความดีงาม บางครั้งสิ่งนั้นจะนำเขาสู่หนทางของผู้หลงผิด ดังเช่นการภักดีของอิบลิสถึง 6 พันปี